Jacobus Jan Cremer
Nederlandse schrijver en kunstschilder
 Geboren op 1 september 1827 te Arnhem
Overleden op 5 juni 1880 te Den Haag

                                 





                           Op deze site is te vinden:

* het complete overzicht van het literaire werk van Jacob Jan Cremer. 

* Een beknopte biografie van Jacob Jan Cremer.

* De door Jacob Cremer geschreven brieven zijn te vinden via zijn oeuvre subpagina.

* Een overzicht van de kunstwerken van Jacob Jan Cremer.  

* Een overzicht aan van boeken en artikelen over J.J. Cremer.

* J.J. Cremer in foto's.


Informatie over J.J. Cremer is ook te vinden op 

Youtube kanaal J.J. Cremer

Facebook J.J. Cremer

Instagram J.J. Cremer

Pinterest J.J. Cremer

Laatste nieuws:

Een overzicht van krantenartikelen met betrekking tot het overlijden van J.J. Cremer is geplaatst bij de biografie. (7-1-2022).

Een toelichting op de vertelling "Wat vader Harmen vertelt" is verschenen op Youtube. Zijn dochter krijgt te maken met grensoverschrijdend gedrag. (24-12-2021).

Een toelichting op de Romantische werken van J.J. Cremer.

Van de  “Romantische werken” van J.J. Cremer zijn vier edities verschenen.

De eerste editie verscheen tussen 1877 en 1881.

Hoewel Sijthoff in Leiden veel werken van Cremer heeft uitgegeven was het Pieter van Santen die als eerste uitgever de verzamelde werken van Cremer ging uitgeven. Helemaal verrassend was dat niet. Van Santen was een jonge uitgever met lef die niet terug schrok voor grote projecten.

Vanaf 1871 had hij meerdere werken van Cremer uitgegeven zoals: De oorlog een noodzakelijk kwaad? (1871); Hanna de freule (1873); Tooneelspelers (1876); de gezamelijke dichtwerken van G.H.J. Elliot Boswel (redactie Cremer) (1876).

Behalve het beroepsmatige contact zagen ze elkaar ook in de zomermaanden in Scheveningen waar Van Santen verbleef in Villa Riva en Cremer bij Joh. Zuurmond in de Nieuwstraat, de huidige Prins Willemstraat in Scheveningen.

Het lijkt erop dat Van Santen tijdens de zomermaanden van 1875 Cremer benaderde met zijn wens om de verzamelde (complete) werken uit te geven.

Cremer was bepaald niet enthousiast over dit plan, omdat hij grote twijfels had over het succes van een dergelijke onderneming. Cremer verkocht, met name via uitgever Sijthoff, erg goed en geloofde niet dat er een nog markt was voor de verzamelde werken. Van Santen bleef aandringen waarna Cremer eind van de zomer  alsnog overstag ging. Cremer liet Van Santen overigens een aanzienlijk bedrag betalen voor de kopijrechten. Van Santen had de verwachting dat de werken een succes zouden worden en ging uit van een minimale inschrijving van 3.000 exemplaren.  

Behalve de vraag of de editie succes zou hebben, had Cremer twijfels over de kwaliteit van een aantal werken. Na intensief overleg met van Santen kwam hij tot de afspraak dat hij de werken opnieuw zou redigeren, hoewel hij erg opzag tegen deze klus. Volgens het voorwoord nam hij echter “het snoeimes zeer krachtig ter hand”. Met name zijn vroege werken noemt Cremer “zwak, zeer zwak en verouderd”.

Cremer wilde alleen de belangrijkste werken opnemen. Maar Van Santen drong erop aan om al zijn werken te bundelen ongeacht omvang, succes of kwaliteit. Cremer bleef echter bij een selectie van zijn werken. Aldus werd met Van Santen afgesproken. In het voorwoord noemt Cremer dit: “met weglating van enkele stukjes”.

Vóór deel een was verschenen overleed plotseling Van Santen op 21 juli 1876 op zijn vakantieadres in Scheveningen op 39-jarige leeftijd.

Volgens Het vaderland was Van Santen rond 10 juli 1876 als vakantiegast aangekomen om hier de zomer in villa Riva door te brengen. Cremer arriveerde dezelfde dag en had verblijf bij Joh. Zuurmond. 

De eerste twee delen waren echter al zo ver in productie dat deze onder de naam van Van Santen verschenen. In deel 1 staat een foto van Cremer en zijn voorwoord op de verzamelde werken gedateerd 15 oktober 1876. (16-12-2021)

(wordt vervolgd).


*   J.J. Cremer: Waarom deze Gelderlander alsnog een standbeeld moet krijgen - Omroep Gelderland 9-12-2021).

* Op Youtube is een introductie verschenen over de novellette "Achter de schermen". Spelend in de toneelwereld anno 1859. (25-11-2021).

* J.C. Rappard – Album van Nederlandsche schrijvers : photografieën van oorspronkelijke teekeningen. 1e serie. Leiden: B. Blankenberg, (firma Couvee & Co.), ca 1880.

Jhr. Josias Cornelis Rappard (Nijmegen, 24 april 1824 - Leiden, 17 mei 1898) was een Nederlands militair en schilder. In 1851 trouwde hij in Batavia met Cornelia Nicolina Tromp (1831-1893), ze kregen 8 kinderen.

Rappard was kolonel bij de infanterie van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger. Hij heeft veel schilderijen en tekeningen gemaakt van het leven in Nederlands-Indië, het tegenwoordige Indonesië. Ook na zijn terugkeer naar Nederland, heeft hij, in Leiden, verder gewerkt aan schilderijen over "Indië". Rappard werd in 1874 in de adelstand verheven.

Over het bovengenoemde album is geen informatie te vinden. Het album is niet in het bezit van een bibliotheek. Mogelijk is het een particuliere uitgave voor vrienden. Of er een tweede serie is verschenen is niet bekend, maar is niet waarschijnlijk.

Enkele prenten zijn gesigneerd met JCR, maar de meesten zijn ongesigneerd. Maar waarschijnlijk zijn alle prenten van de hand van Rappard.  

In het album zitten twee prenten bij werken van J.J. Cremer: Oan ’t kleine revierke (1863) en ’t Kriekende kriekske (1857). De tekening van het Kriekende kriekske was bekend. Die van Oan ’t kleine revierke heb ik nog niet eerder aangetroffen.


In het album zijn verder prenten opgenomen bij werken van J. van Lennep (De koorknaap, 1841), Hildebrand (Een oude kennis en De familie Stastok, 1839), H.J. Schimmel (Mary Hollis, 1860), G. Keller (Van huis, 1867) en A.L.G. Bosboom-Toussaint (Frits Millioen, 1869). (13 november 2021)


* Op Youtube is een introductie verschenen over de vertelling "Naar omhoog" uit 1859 van J.J. Cremer. (9 november 2021)

* Op Youtube een introductie in de Over-Betuwse novelle 't Blinkende hoanje uit 1861 van J.J. Cremer. (22 oktober 2021).

* Onlangs werd voor omroep Gelderland de 9e aflevering van Ridders van Gelre over J.J. Cremer opgenomen.  Op de Wodanseik werd een schilderij van Cremer gehangen en bij het graf van Van Lennep werd op hem als - mede-inspirator van deze serie Ridderverhalen - geklonken.

Ook het Drielse Veer kwam aan de orde: naar aanleiding van een bezoek aan een steenfabriek kon Cremers Fabriekskinderen behandeld worden. Op een luchtige manier werd Cremer als een Gelderse ridder gezien.

De Ridders gaan op Grand Tour door het Gelderland van de 19de eeuw. In het voetspoor van 19de-eeuwse schrijvers als Jacob van Lennep en dominee Craandijk onderzoeken ze hoe het Gelderland van hun overgrootvaders zich ontwikkelde en wat we daar nu nog van terugzien. Zo laten ze het Gelderse verleden samensmelten met het heden. De Ridders zwerven in stijl door Gelderland, te voet, per stoomtrein, met koets en veerpont. Elke week bezoeken ze een andere regio en onderweg logeren ze bij hun Riddervrienden of bij onbekenden thuis. Het wordt een heel nieuw avontuur met bijzondere ontdekkingen!

De Ridders van Gelre zijn vanaf 11 oktober om 17.20 uur te zien op TV Gelderland, dus het duurt nog even voordat Cremer aan de beurt komt. (30 september 2021).


* Een introductie in de herinneringen van Cremer aan de Kunstfeesten in Antwerpen van 17-21 augustus 1861 op Youtube (30 september 2021).

* Een introductie in de watersnood novelle "Op den zolder" is verschenen op Youtube. De novelle werd geschreven n.a.v. de watersnoodramp in de Bommelerwaard in 1861. (6 augustus 2021).

Nederland kende in de 19e eeuw diverse ernstige watersnoodrampen. In 1861 liep de Bommelerwaard onder water. Om de slachtoffers te helpen schreef J.J. Cremer de novelle Op den zolder. De opbrengst bedroeg meer dan 20.000 gulden. Een fors bedrag in die tijd.





Van de werken van  J.J. Cremer zijn vertalingen bekend in het Frans, Duits, Engels, Fries, Esperanto en het Italiaans. Daar kan nu, op basis van onderzoek van Wilken Engelbrecht,  het Tsjechisch aan toe gevoegd worden.

In 1888 verscheen een vertaling van ’t Blinkend hoanje (Blyskavy kohoutek). De vertaling was van Alois Koudelka. Praag: Cyrillo methodejska knihtiskarna Zabavy Vecerni IX no 58.

In 1895 verscheen de bundel: J.J. Cremer a G. Keller. Novely: z Hollandstiny prelozil Gustav Zdarsky. V Novem bydzove : Tiskem a nakladem Jana Novotneho, 1895.

De Tsjechische bundel is overigens niet identiek aan de bundel Novellen die Cremer met G. Keller uitgaf in 1858 en 1876. In die bundel is van Cremer opgenomen: De predikantsdochter en Een winternacht. Van Keller is opgenomen Uit onze dagen en Proza en poezij.

In de Tsjechische vertaling is opgenomen :  Een winternacht (Zimni noac), Grietje op ’t Honings-arf (Marketka na statku Honingu), ’t Paauweveerke (Pavi pericko)  en De predikantsdochter (Kazatelova dcera).  Van Keller is opgenomen Uit onze dagen (Z nasich dnu).  



* Een introductie in het gedicht De Rijke van J.J. Cremer met als thema de standenmaatschappij is verschenen op Youtube (27 juni 2021).

* Een introductie over de novelle Wouter Linge, over de werk-kolonie Frederiksoord van de Maatschappij van weldadigheid in Drenthe anno 1860 is verschenen op Youtube (18-6-2021). 

* In de vroege ochtend van 5 juni 1881 stierf J.J. Cremer op slechts 52 jarige leeftijd in Den Haag aan een chronische leverkwaal.

In Den Haag is er niet veel dat nog aan Cremer herinnert. Zijn woonhuizen aan de Noord-West Binnensingel en de 2e van de Boschstraat 26 zijn verdwenen. Alleen de Cremerbank, de Cremerweg en de Cremerburg herinneren aan Cremer.

In 1881 verscheen een artikel over Cremer in het Jaarboekje van het Nederlandsche Vredebond door een kennis van Cremer de advocaat George Belinfante.

In het artikel staat een mooie weergave van een gesprek dat de vredesactivist Belinfante had met Cremer over de oorlog.

Cremer had daar enkele werken over gepubliceerd, waarvan "De oorlog, een noodzakelijk kwaad?" uit 1871 de bekendste is. Cremer was niet over  te halen tot een nieuwe publicatie. Evenmin was de uitgever bereid toestemming te geven om De oorlog een noodzakelijk kwaad? te publiceren in het Jaarboekje van de Vredebond.    

Zie de bijlages voor het verslag van Belinfante.


* Een introductie in de novelle "Bruur Joapik" is verschenen op Youtube (27 mei 2021).

* Een introductie in de vertelling "Een dag in de residentie" over ambtenaren in Den Haag uit 1860 is verschenen op Youtube (3 mei 2021).

* Een introductie over de novelle De Betuwsche neef uit 1860 is verschenen op Youtube (8 april 2021).

* Een introductie over de vertelling Arme Samuel is verschenen op Youtube (16 maart 2021).

* De afbeelding van het schilderij Boslandschap met reizigers uit 1849 van J.J. Cremer is momenteel bij diverse (interieur-)internet winkels te koop.

* Was de afbeelding in Nederland als behang te koop, tegenwoordig treffen we het schilderij ook aan op plexiglas. In de USA is de afbeelding momenteel te zien op een enorme lijst met producten. De afbeelding van het schilderij is te vinden op mokken, strandlakens, douchegordijn, dekbedovertrek, yoga mat etc.  (30-1-2021)




* Een introductie in de vertelling Portretten uit 1858 is te vinden op Youtube

Nicolaas Beets: 


"Wie Cremer leest, kent slechts zijn twintigst deel; Alleen wie Cremer hoort, kent hem geheel. Men kan door 't oog niet dan een weinig hooren
Van 't geen hij ons te aanschouwen geeft, door de ooren.

 


Rob van de Schoor:

"Kees Springer in de kerk ... is het eerste Nederlandse proza waarin een stream of consciousness-techniek is toegepast"

Marita Mathijsen, hoogleraar UVA:

"Buitengewoon onderschat is J.J. Cremer, die echt heel interessant is. Dokter Helmond en zyne vrouw, een arts die zich laat meeslepen door de seksualiteit van zijn vrouw en zichzelf ten onder drijft; Anna Rooze, over iemand die beschuldigd wordt van kindermoord en preventief gevangen wordt gezet, en het niet gedaan blijkt te hebben. Boeken over stakingen, over kinderarbeid, over de uitsluiting van joden : daar speelt zich veel meer in af dat je kunt betrekken op de maatschappij van vandaag dan men weet."

Contact:

mail: [email protected]

facebook: jacob cremer

Laatst bijgewerkt: 7 januari 2022.