Fabriekskinderen van J.J. Cremer (1863)

De novelle Fabriekskinderen van J.J. Cremer uit 1863 is een pamflet uit de 19e eeuw gericht tegen de kinderarbeid in Nederland.

Na de afschaffing van de slavernij was de kinderarbeid voor een aantal Nederlanders de volgende misstand die uitgebannen moest worden. De Nederlandse liberale regering onder Thorbecke nam geen initiatieven om kinderarbeid te verbieden. Een voorvechter tegen kinderarbeid A.A.C. de Vries Robbé vroeg daarom J.J. Cremer om een media offensief tegen kinderarbeid te beginnen. Na een bezoek aan een Leidse stoom-wolfabriek was Cremer zo zeer geschokt over de verschrikkelijke toestanden die hij daar aantrof, dat hij meteen Fabriekskinderen ging schrijven.  Met Fabriekskinderen zette Cremer een belangrijke stap om zowel de regering, de industrielen als de Nederlandse bevolking aan het denken te zetten over de kinderarbeid.  Het duurde nog 11 jaar, en meerdere acties van Cremer voor het kinderwetje van Van Houten in werking trad.

Fabriekskinderen is een diep tragisch verhaal over een Leids gezin in diepe armoede waarvan de kinderen lange dagen in de fabriek moeten werken. Met noodlottige gevolgen voor een van de kinderen.   

	Publicatieoverzicht van de voordracht op 7 maart 1863 van Fabriekskinderen door J.J. Cremer
	Lees hier Fabriekskinderen. De originele versie uit 1863.
	Bekijk op Youtube de toelichting over Fabriekskinderen.
	Bekijk hier Fabriekskinderen als beeldverhaal.
	Fabriekinderen: lees de hertaalde versie met inleiding
	Fabriekskinderen: beluister de voorleesversie. met een inleiding van 10 minuten
	Een analyse van Fabriekskinderen leest u hier.
	Klik hier voor het publicatieoverzicht van Fabriekskinderen door J.J. Cremer
DBNL lijst 2025	In 2025 was Fabriekeskinderen een van de meest gewownloade boeken op DBNL
	Zie de Informatiepagina over een andere actie van Cremer in het kader van de bestrijding van de kinderarbeid: Een woord aan zijn landgenooten.